Dünya Kuru Makarna Pazarı ve Trendler

“Bütün toplumlarda her kesimin kolayca erişebildiği makarna, sağlıklı yiyeceklerin pahalı olduğuna dair yanlış algıyı bertaraf ediyor. Dünyada geçen yıl 15 milyon tona yakın makarna tüketilirken ülkemizde bu rakam 700 bin tonu aşmıştır. Makarna üretim ve ihracatında ülkemiz İtalya ile yarışır durumdadır. Avrupa Birliği pazarında Türk üreticilerine konan kotalar yüzünden bu pazarda İtalya resmen tekel oluşturmuş. Gümrük Birliği güncellemesinde makarnaya öncelik verilmesi bu sorunun çözümüne yardımcı olacaktır. Ülkemiz makarna üretiminde kullanılan durum buğdayı açısından çok zengin. Ancak son yıllarda yetersiz desteklemeler yüzünden makarnalık buğday ekim alanları azalıyor. Hammadde sıkıntısı yaşanmaması için buğday ekimlerinin planlanması ve tarım desteklerinin artırılması büyük önem taşıyor.”kulahcioglu1

Abdülkadir KÜLAHÇIOĞLU
Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD)
Yönetim Kurulu Başkanı

Makarna sanayi önemli ve stratejik bir üretim alanıdır. Ülkemizde faaliyet gösteren 24 büyük üreticinin üretim kapasitesi 2 milyon ton olup, 2017 yılı itibariyle 1 milyon 754 bin ton üretim gerçekleşmiştir. Türkiye bu üretim kapasitesiyle dünyanın üçüncü büyük üreticisi, ikinci büyük ihracatçısıdır. Ülkemiz üretim, istihdam ve ihracatına önemli katkılarının yanı sıra, küresel makarna üretim ve ihracatında çok iddialı bir konumdadır.

Makarna sanayimiz, doğrudan ve dolaylı olarak 30 bin kişinin istihdamının yanı sıra, temel girdi olarak kullandığı durum buğdayının üretimi yoluyla tarımsal istihdamı da desteklemekte ve on binlerce çiftçi ailesinin de geçimine katkı sağlamaktadır.

2017 yılında ihracatımız 1 milyon 55 bin ton, iç tüketimimiz ise, 703 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Yine aynı yıl dünya makarna üretimi 14,6 milyon ton olup, yaklaşık 9 milyar dolar değerinde makarnanın ticareti yapılmıştır.

Dünya makarna üretiminin zirvesinde İtalya en büyük üretici olarak sıralamanın ilk sırasında, Türkiye ise üçüncü sırada yer alıyor. Üretimde ilk sıralarda yer alan İtalya ve Türkiye ihracata dönük üretim yaparken, diğer ülkeler genelde kendi iç piyasa taleplerini karşılamaya çalışıyor. 2017 yılında dünya makarna üretiminin yüzde 10’dan fazlasını ülkemiz gerçekleştirdi.

Ülkemizde faaliyet gösteren makarna fabrikaları, coğrafi olarak durum buğdayının yetişme alanları olan Güneydoğu Anadolu, Orta Anadolu ve Batı Anadolu’da yoğunlaşmıştır. Diğer üretici ülkelerin aksine, Türkiye’deki tüm makarna fabrikaları üretimleri için gerekli olan irmiği kendileri üretmektedir.

İTALYA AB PAZARINDA TEKEL OLUŞTURMUŞ
Türk makarna üreticilerinin Avrupa Birliği pazarına girişi, Türkiye-AT Ortaklık Konseyi Kararları çerçevesinde yıllık 20 bin tonluk tarife kotası ile sınırlıdır. Avrupa Birliği pazarının talep ettiği kalitede makarna üretim kapasitemiz bulunmaktadır. 1 Ocak itibariyle açılan 20 bin tonluk tarife kotası hemen dolmaktadır.

Avrupa Birliği toplam makarna üretimi 4,6 milyon ton, tüketimi ise 3,4 milyon tondur. AB’nin bütün makarna tiplerinde 2017 ithalatı 2,4 milyon ton olmuştur. 20 bin tonluk kota ile 20 yıldan fazla süredir gümrük birliği ilişkisi içinde olduğumuz, dış ticaretimizin yarısını gerçekleştirdiğimiz AB’nin geniş iç pazarına makarna ihracatımız çok düşük düzeyde kalmaktadır.

Avrupa Birliği; makarna üretimine teşvik sağlamakla yetinmemekte, 28 ülkeden oluşan iç pazarını yüksek ithalat vergileri uygulamak suretiyle etkili biçimde korumaktadır. Bu teşvik ve ithalat tedbirlerinden en fazla, AB üretiminin yüzde 70 inden fazlasını gerçekleştiren İtalya yararlanmakta, AB pazarı İtalya elinde tekelleşmektedir.

AB28 ülkelerinin son 5 yılda “pişirilmemiş, yumurtasız” kategorisinde ithalatı son 5 yılda 35-40 bin ton seviyelerinde sınırlanmıştır. Bu miktarın yarısını ihraç etme ayrıcalığı Türkiye’ye tanınmış görünmekle birlikte, AB iç pazarının 2017 yılında 1,25 milyon ton “pişirilmemiş, yumurtasız” ithalat yaptığı dikkate alındığında, Türkiye’ye pek de cömert davranılmadığı açıktır.

GÜMRÜK BİRLİĞİ GÜNCELLEMESİNDE
MAKARNAYA ÖNCELİK VERİLSİN
Başlayacak olan Gümrük Birliği’nin güncellenmesi müzakerelerinde işlenmiş tarım ürünleri ile ilgili görüşmelerde makarna tarife kotasının öncelikli gündeme alınması ve diğer Türkiye-AB ticari müzakere platformlarında makarna üreticilerimize verilecek güçlü destekle, AB pazarına girişimizin kolaylaşacağına inanıyoruz.

Türkiye, makarna üretiminin temel hammaddesi ve maliyetinin en büyük (%85) kalemi olan durum buğdayının gen merkezidir. Ülkemiz makarnalık (durum) buğday üretiminde dünya sıralamasında 4’üncü olup 2017 itibarıyla 3,9 milyon tonluk üretim gerçekleştirmiştir. Dünyanın başka ülkelerine nasip olmayan, uzun yıllardır doğanın ve insanımızın yaptığı seçimlerle ekolojilerimize uyum sağlayan, genetik tabanı geniş bir buğday materyaline sahibiz.
Tüketim ve ihracatında dünya sıralamasında zirvede olduğumuz bulgurun ve irmiğin de hammaddesi durum buğdayıdır.

MAKARNALIK BUĞDAY EKİM
ALANLARI AZALIYOR
Son yıllarda destekleme alımlarında makarnalık ve ekmeklik buğday paritesinin düşük tutulması; pamuk, mısır, mercimek ve benzeri ürünlerin üretim desteklerinin yüksek olması ve bu desteklerin sanayinin ihtiyacı göz önünde bulundurulmadan belirlenmesi nedenleriyle makarnalık buğday ekim alanları azalmaktadır. Özellikle kaliteli buğday yetiştiriciliğine uygun olan Güneydoğu Anadolu’da ekim alanları yıldan yıla azalmaktadır.

Ülkemizde bu denli yüksek tüketime sahip olan durum buğdayının üretimi maalesef ihtiyacı karşılamamakta, ihracatta kullanılmak üzere ithalatı yapılmaktadır. Makarna, bulgur ve irmik ihracatımızın geldiği nokta ve hedefler dikkate alındığında hammadde sıkıntısı yaşanmamasını teminen buğday ekimlerinin planlanması ve tarım desteklerinin artırılması büyük önem taşımaktadır.
KİŞİ BAŞI MAKARNA TÜKETİMİNDE
HEDEF 10 KİLOGRAM
Makarna; makarnalık sert buğdaydan (Durum Buğdayı) elde edilen irmiğe, su katılarak, yüksek teknoloji, bilgisayar kontrollü tesislerde el değmeden hijyen yöntemlerle tekniğine uygun yoğrularak hazırlanmış hamurun şekillendirilip kurutulması suretiyle üretilen sağlıklı, hiçbir katkı maddesi içermeyen doyurucu bir gıda maddesidir.

Yemek kültürümüzde makarnanın ana yemek olarak görülmeye başlanmasından ötürü, iç tüketimimiz günden güne artmaktadır. Derneğimizin yaptığı çalışmaların da katkısıyla, 2017 yılı kişi başı makarna tüketimi 8,7 kilograma yükselmiş olup, önümüzdeki 5 yıllık süreçte tüketimin 10 kilograma çıkması hedeflenmektedir.

1993 yılından beri sosyal ve ekonomik alanda yurt içinde ve dışında faaliyet gösteren Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) tüketici bilinçlendirilmesine yardımcı olmak ana amacı çerçevesinde, tüm etkinliklerinde obezite ve metabolik hastalıkların önlenmesi için, her zaman yeterli ve dengeli beslenmenin önemini vurgulamaktadır.

Durum Buğdayının kendisinde bulunan Mineral ve vitaminler ile düşük glisemik indekse sahip, kompleks karbonhidratlar grubunda yer aldığı için, makarna, olağanüstü bir besin ve enerji kaynağıdır. A, B1 ve B2 vitaminleri ile demir, kalsiyum, fosfor içerir ve aynı zamanda iyi bir protein kaynağıdır.

Dünya Sağlık Örgütü, bireylerin karbonhidrat tüketiminin karmaşık karbonhidrat olarak karşılanmasının gerekmesi ve bu bakımdan beslenme içinde önemli bir gıda olması nedeniyle, makarnanın ekonomik bir kaynak olduğu belirtmiştir. Makarna, sporcuların da en önemli beslenme seçeneklerinden biridir. Şeker hastalığı ve kardiyovasküler rahatsızlıklar için kabul edilen diyetlerde bile, makarna uygun miktarlarda ve sıklıkta tüketilebilmektedir.

Kültürel gıda gelenekleri ve yaşam tarzları ile sağlıklı beslenmeye ilham vermek misyonuyla kurulan ve kâr amacı gütmeyen gıda ve beslenme eğitimi kuruluşu Oldways tarafından makarna ile ilgili hazırlanan; Türkiye, ABD, Arjantin, Brezilya, Fransa, Yunanistan, İtalya, Meksika, Portekiz, İspanya ve Rusya’dan 28 bilim insanı tarafından imzalanan Bilimsel Mutabakat Bildirgesini bilginize sunuyorum:

BİLİMSEL MUTABAKAT BİLDİRGESİ
1. Bilimsel araştırmalar; tüm besin ögelerini içerisinde barındıran dengeli bir diyetin, tek tip besin türünü içeren diyetten daha önemli olduğunu desteklemektedirler.

2. Makarna, dünyadaki pek çok geleneksel sağlıklı beslenme şekli için temel bileşendir (örneğin bilimsel olarak kanıtlanmış Akdeniz Diyeti gibi). Pek çok bitkisel kaynaklı diyet şekli majör kronik hastalıkların önlenmesine ve yavaş ilerlemesine yardımcı olup günümüzdeki Batı tarzı diyet şekillerinden çok daha fazla yarar sağlar.

3. Klinik çalışmaların birçoğunda obezitenin nedeninin karbonhidratlar değil, gereksinimden fazla alınan enerji olduğu doğrulanmıştır. Vücut ağırlığı kaybını sağlayan sağlıklı diyetler; karbonhidrat, protein ve yağdan oluşan dengeli bir diyetin önemini vurgulamaktadır. Karbonhidrat, yağ ve protein açısından dengeli olarak hazırlanmış bir diyet, sağlıklı bir hayatın temeli için şarttır. Bu tür bir diyet kişinin tüm yaşamı boyunca takip edilebilir. Düşük karbonhidrat içeren diyetler, özellikle uzun vadede güvenli olmayabilir.

4. Makarna doyurucudur ve uzun süre tokluk sağlar. Makarnanın enerji içeriği doğru porsiyon miktarı ile tüketildiği ve enerji içeriği yüksek bir sos seçilmediği sürece ayarlanabilir.

5. Obezite ve diyabetin dünyada yaygınlık gösterdiği bir dönemde, makarna yemekleri ve diğer düşük glisemik indekse sahip besinler, özellikle vücut ağırlığı normalin üstünde olan bireylerde kan şekerini ve vücut ağırlığını kontrol etmeye yardımcı olabilir. Glisemik indeks, karbonhidrat bakımından zengin olan besinlerin sağlıklı olup olmadığını etkileyen bir faktördür. Makarnanın üretilme aşamasında yararlı etkiler oluşmaktadır. Makarnanın üretim prosesinde glisemik etki azaltılır. Tam tahılla yapılmış makarna diyet posası içeriği sebebiyle iyi de bir seçenektir.

6. Makarna bütün toplumlarda her kesimin erişebileceği sağlıklı bir seçimdir. Makarnanın satın alına bilirliği ve erişilebilirliğini desteklemek, sağlıklı yiyeceklerin pahalı olduğuna dair yanlış algıyı bertaraf etmeye yardım edebilir.

7. Sağlıklı makarna yemekleri; sebze, kuru baklagiller ve az tüketilen sağlıklı besinlerin daha fazla tüketilmesini sağlayan lezzetli bir yoldur. Makarna, bilhassa çocuklar ve adölesanlar için Akdeniz diyetindeki diğer besinlerinde (kültürel geleneklerin dışında) gündeme gelmesini sağlar.

8. Dünya üzerinde geleneksel anlamda pek çok makarna yemeği mevcuttur. Geniş bir kullanım alanı olması sebebiyle makarna çok yönlülük arz eder ve rahatlıkla ulusal/bölgesel/mevsimsel besinlerle bir arada kullanılabilir.

9. Toplumun genelinde makarna rahatlıkla tüketilebilen bir besindir. Doğru tanı almış gluten ile ilintili bir hastalık yoksa glütensiz bir ürün seçilmemelidir. Makarnanın, gluten hassasiyeti/ alerjisi veya alerjileri çölyak hastalığı için glütensiz alternatifleri mevcuttur.

10. Makarna bitkisel temelli bir besindir ve düşük çevresel etkiye sahiptir.

11. Makarna tüketimi fiziksel aktivite ve aktif spor yapan kişiler için son derece uygundur. Makarna diğer tahıl yiyecekleri gibi karbonhidrat içerir ve aynı zamanda protein kaynağıdır. Makarna, egzersizlerden önce tek başına ya da az miktarda sosla kullanılabilir ya da egzersiz sonrasında diğer yemeklerle birlikte fiziksel performansı artırmak üzere tüketilebilir. Yüksek protein ve düşük karbonhidratlı diyetlerin aktif bireyler tarafından tüketilmesi uygun olmayabilir.

12. Doktorlar, beslenme uzmanları ve diğer sağlık uzmanları sağlıklı bir yaşam için çeşitlendirilmiş ve dengeli makarna yemeklerini yiyebilecekleri konusunda tüketiciyi bilgilendirmelidir.

Kontrol edin

özel dosya

FIRINCILIK, BİSKÜVİ, MAKARNA TEKNOLOJİLERİ İTHALAT VE İHRACAT

“Gelirinin büyük kısmını makineden, yani teknolojiden sağlayacak Türkiye’nin rekabet gücü, diğer ülkeler için dikkat çekici …